1935: klooster en school branden

Deze bijdrage verscheen oorspronkelijk op 25 januari 2011 op leefdaal.be. 


We gaan wat dieper in op de meest indrukwekkende gebeurtenis tijdens de periode van het basisonderwijs in Leefdaal tussen de twee wereldoorlogen, namelijk de brand in 1935 van het klooster van de Zusters van Sint-Jozef en vooral van de kleuter- en meisjesschool. De gebouwen horen nu toe aan de gemeente en herbergen de school, de bibliotheek en de jeugdlokalen.

Toestand voor de brand

Het lager onderwijs in Leefdaal kende rust na de woelige naoorlogse periode. De gemeentelijke jongensschool kreeg in 1929 twee supplementaire klaslokalen. Het plaatsgebrek was hiermede opgelost. Sinds het begin van de twintiger jaren hadden vier vaste onderwijzers het roer in handen: Alfons Adams, Hendrik Kiebooms, Frans Van Mulders en Armand Devriese. In de aangenomen meisjesschool van de zusters van de Heilige Jozef verzorgde een vaste kern van religieuzen het onderricht. Zij waren vooral bekend onder hun kloosternaam, maar officieel noemden ze Maria Josephine Vanden Eynde, Martha Bossaerts, Jeanne Fontaine en Maria Ameryckx.

Het verplichte onderwijs van de zes- tot veertienjarigen, dat aanvankelijk voor enige moeilijkheden had gezorgd, was vlug vrijwel algemeen aanvaard. Het afwezigheidspercentage, permanente en langdurige zieken inbegrepen, bleef laag. Meer en meer ouders raakten overtuigd van het nut van het onderwijs. De economische crisistoestand van de dertiger jaren versterkte dit gevoel.

De brand

Schermafbeelding-2013-03-29-om-20.45.22-300x151

De Volksstem, 15 mei 1935

In 1935 sloeg het noodlot toe. De beveiliging van de elektriciteitsinstallaties was in die tijd verre van ideaal. Door een kortsluiting ontstond brand in het klooster. De zusters merkten hem op. Zelf blussen bleek onmogelijk. De brandweer kwam te laat om te verhinderen dat de vlammen oversloegen naar de schoollokalen. Gelukkig konden alle kinderen in veiligheid worden gebracht en een deel van de inboedel gered. Toch bleef de materiële schade aanzienlijk. Het archief ging volledig in de vlammen op, zodat een groot deel van de kloostergeschiedenis verloren ging.

In afwachting van de wederopbouw vonden de eerstegraadklas en de kleuters een onderdak in ‘Les Marroniers’, het vroegere Hof van Schollenberg (A. Devriesestraat), dat eigendom was van graaf Charles de Liedekerke, de kasteelheer. De overige klassen – tweede, derde en vierde graad – verhuisden naar de jongensschool. De meisjes kregen er onderricht in de namiddag, de jongens in de voormiddag. Tijdens de zomerhitte vroegen de zusters een omwisseling, maar het gemeentebestuur wimpelde het verzoek af. Tenslotte was de keuze oorspronkelijk aan de zusters gelaten.

De geredde meubelen kregen onderdak in de nabije gebouwen van de vroegere brouwerij De Keyn in de Dorpsstraat, die pas waren aangekocht door de familie Verdeyen.

De wederopbouw

De wederopbouw van het klooster, naar een plan van architect Walthère Michel uit Vorst, verliep vlot en duurde nauwelijks een jaar, dank wellicht aan de slabakkende economie en de grote werkloosheid in de bouwsector.

De nieuwe school kreeg het uitzicht dat nog zichtbaar is in het deel van de huidige gebouwen van de gemeenteschool dat grenst aan de speelplaats. De nieuwe lokalen, ruim en goed verlicht, betekenden een grote verbetering ten opzichte van de oude. Ook de brandveiligheid was degelijker verzekerd.

Het financiële plaatje is niet volledig bekend. De gemeenteraad verleende een subsidie van 1500 frank. De gekende facturen liepen op tot 28.797 frank voor nieuwe schoolmeubelen en leermiddelen en tot 15.518 frank voor de herstellingen van de vloeren, voor het schilderwerk en voor de nieuwe ramen.

(Willy Brumagne, 1932-2013)

Een gedachte over “1935: klooster en school branden

  1. Pingback: Het huis van de doktersfamilie Tielemans, Armand Devriesestraat 4 | Erfgoedkamer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s