De reuzen Borre, Trien en Gust

Deze bijdrage verscheen oorspronkelijk op 25 januari 2011 op leefdaal.be.


DSCN5319De reuzen Borre en Trien zijn geboren in 1890 ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Filharmonie te Leefdaal. Zij stellen twee volkstypen voor, die een herberg openhielden in de Kleine Kerkstraat. Zij schiepen er sfeer met het zingen van liederen waarin alle grote feiten uit het dorpsleven, de moorden en de branden, werden bezongen.

Als Borre zong klommen de luisteraars op een stoel om in zijn wijdopen mond te kijken. Zij beweerden op die wijze de lever van de zanger te kunnen zien. Trien was een andere attractie. De dorpsjeugd vond het een genoegen haar te treiteren met de bewering dat ze geen hemd droeg. Zij schortte onmiddellijk haar rokken op om het kledingstuk te tonen.

Kortom, het was een plezante café bij Borre en Trien, waar iedereen graag kwam om veel te lachen. Met de kermis kwam er soms meer volk over de vloer dan in de eigenlijke danszalen.

Over het echtpaar deden overigens de dolste verhalen de ronde. Op een nacht had de enige koe van het paar zich losgerukt en was via de keuken in de slaapkamer terechtgekomen. Tot overmaat van ramp blies het beest ongewild de kaars uit die ijlings was ontstoken. Borre, de grote muil, verstijfde van schrik. Trien huilde luidkeels dat ‘lodder met zijn keet’, de beruchte boeman, in huis was. Toegesnelde buren konden de orde herstellen. Het is niet verboden te denken dat zij aan de basis van het onheil lagen.

Een koe was een noodzakelijk bezit voor een keuterboer. Zij leverde kalveren, melk, trekkracht en later vlees. Borre had het grootste respect voor zijn beest. Als hij er mee op straat verscheen ging hij voorop om het dier zijn bestemming te tonen.

J1 012Het was logisch dat een dergelijk echtpaar werd vereeuwigd in een reuzenpaar. Technisch gezien bestaan de reuzenpoppen uit een licht houten geraamte waarom het bordpapieren hoofd is vastgemaakt. De Borre-reus heeft, zoals de man zelf, grote oren, ‘lang genoeg om de vliegen van zijn gezicht te jagen’. Het houten geraamte is in 1939, ter gelegenheid van de honderdste verjaring van de jongmansgilde nummer een, vernieuwd door Jules Vander Hulst, ‘de Witte van den Duim’.

De kledij van het paar is tezelfdertijd aangepast door Petronilla Smets, ‘Nille van de Preiter’, en Maria-Ludovica Gijns, ‘Wis van den Bak’. Borre draagt een zwarte boerenklak en een blauwe kiel, zoals vroeger de veekooplieden. Rond de hals zit de onvermijdelijke zakdoek. Trien is een boerin uit de negentiende eeuw met een kanten muts, een geruite bloes en een zwart schort. Elke reuzenpop wordt door een enkele man gedragen, die de wereld alleen kan bekijken door een kleine opening.

In 1979, ter gelegenheid van de 140ste verjaardag van de heroprichting van de jongmansgilde, zijn de reuzenpoppen volledig vernieuwd. Louis Vander Hulst, ‘Wieke Duim’, bouwde de geraamten op uit stalen buizen. De koppen zijn het werk van Julia Forrez, echtgenote van Frans Lannoy, uit Bertem. Paula Puttemans, vrouw van Louis, naaide de klederen, die nauw aansluiten bij de vroegere. Toch is de outfit van vrouw Trien – hoe kan het ook anders – ietwat aangepast aan een meer recente reuzenmode. Door de nieuwe aanpak hebben de reuzen wat aan gewicht gewonnen. Zeg nu zelf, wie wint niet wat kilo’s bij met het verstrijken van de jaren?

printen1Een jaar later is eveneens uit (naast?) het echtpaar een reuzenkind geboren. Zijn naam is Gust, omdat eeuwig Jefke Albert ‘Gust’ Trappeniers in 1980 gevierd werd voor vijftig jaar actief lidmaatschap van de Jefkes nr. 1. Zijn gestel is natuurlijk hetzelfde als dat van zijn ouders. Zijn hoofd, dat nogal lijkt op dat van Franky, zoon van Louis en Paula, is nochtans flink met de tijd geëvolueerd. Julia Forrez maakte het uit polyester.

De reuzen Borre, Trien en Gust blijven het trouw bewaarde bezit van de Filharmonie en van de Jefkes nr. 1 die ze alleen bij bijzondere gelegenheden buitenhalen.

(Willy Brumagne, 1932-2013)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s